faşizm
Büyüt
Mussolini'nin Nazilerin desteğiyle kurduğu İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin bayrağı. 

Faşizm nedir?

Demokratik idarelerde sosyal sınıfların dengesinin bozulmasında, orta sınıflar arasındaki dayanışmaya dayanan bir dikta rejimi. Faşizm kelimesinin aslı Latince olup, demet manasına gelen fasces kelimesinden gelir. Kelime İtalyancaya fascio’dan türetilmiştir. Kelime anlamı olarak, eski Roma devrinde imparatorun arkasında yürüyen iki cellatın bir sopa demetinden yaptıkları "balta ve sopalar"dır. Mecazi anlamı ise "birlik ve kuvvet" sembolüdürfaşizm

Günümüzde faşizm, totaliter bir otorite rejimi olarak tanınmaktadır. Devlet idaresinde diktatörlük anlamını taşıyan bir kavram olmuştur. Faşizm, 1942-1945 yıllarında İtalya’da Benito Mussolini tarafından kurulan rejimde geniş bir uygulama alanı bulmuştur. Bu rejim, sosyalizme ve özellikle marksizme karşı bir tepki olarak doğmuştur. Ancak bazı müellifler faşizm kökünü 19. yüzyıl başlarına kadar indirmektedirler. Bunlar; Fransız İhtilali ile başlamış, solcu radikal hareketlere eski hakim sınıfların gösterdikleri mukavemeti de faşizm kelimesinin manası içine almışlardır.

Faşizm, önceleri belli bir doktrinden tamamen mahrum bir hareket olarak ortaya çıkmıştır.İktidarı ele geçirdikten sonra da, uzun yıllar bu fikir ve doktrin yoksulluğu devam etmiştir. Daha sonraları Mussolini’nin, faşizmi bir doktrin üzerine oturtmak istediği görülmüştür. Mussolini’nin faşizmde devlet görüşü ve anlayışı şu tek cümlede özetlenmiştir:"Devlete karşı hiçbir şey olmaz. Devletin dışında hiçbir şey olmaz." Demokrasi kaidelerine aykırı bir sistem olan faşizmin esasını devletçilik anlayışı teşkil etmektedir. Devletin üstünde hiçbir kuvvet yoktur. İnsan ve hakları devlet içinde bulundukça önem taşır. Felsefi görüş olarak Georges Sorep’in şiddet doktrininden ve milliyetçilik görüşü olarak da Charles Mourros ve D’annunzio’nun fikirlerinden etkilenen faşizmin, din ve ahlaka değer vermesi, nüfus çoğalmasına çalışması, dışa göçün kısıtlanması, aşırı silahlanmaya önem vermesi ve milli ekonomi gibi prensipleri vardır. Faşizm, şahsı cemiyet menfaatinin sağlanmasında sadece bir vasıta olarak görür. Kişi gayeye hizmet için işe yaradığı sürece kullanılan, işe yaramadığı zaman da bir kenara bırakılan bir alettir. Kişi ancak devletin müsaadesi ölçüsünde hürriyete sahip olabilir.

Faşizmde siyasi hayata tek bir parti hakimdir. Mülkiyet hakkı ve kapitalizm devam etmekle beraber iktisadi organlar siyasi iktidarın mutlak kontrolü altındadır. Ekonominin bünyesi kooperatizm esaslarına göre şekillendirilmiştir.

İtalya’da Mussolini’nin,İspanya’da Franco’nun, Portekiz’de Salazar’ın, Avusturya’da Dolfuss’ün temsil ettikleri rejimlerde, kooperatizm ve faşizm prensiplerine değişik derecelerde rastlanmıştır. Güney-Amerika ülkelerinde faşizm benzeri diktatörlükler zaman zaman belirmiştir. İkinci Dünya Savaşından sonra, faşizm kelimesi daha geniş bir anlamda kullanılmıştır. Nasyonal sosyalizme de, kooperatizm karakteri taşımamasına rağmen, faşizm etiketi yapıştırılmıştır. Solcularla aktif mücadele halindeki bütün gruplara bu ismi yakıştıranlar çıkmıştır. Günümüzde, İtalya’da faşizmi yeniden kurmak isteyenlere "neo faşist" Almanya’dakilere ise "neo nazi" denmektedir.

Sözlükte "faşizm" ne demek?

1. Demokratik düzenin yerine aşırı, çarpıtılmış bir ulusçuluk ve baskı düzeni kurmayı amaçlayan öğreti.
2. İtalya'da 1922-1943 yılları arasında etkinliğini sürdüren, meslek kuruluşlarına dayanan, devlet sınırlarını genişletmeyi amaçlayan, yetkinin tek partinin elinde toplandığı düzen.

Faşizm kelimesinin ingilizcesi

n. fascism
Köken: Fransızca

Faşizm ne demek? (Ticari terimler kategorisi)

(Fascism) Tüm ekonomik, siyasal ve sosyal faaliyetler üzerine merkezi bir denetim uygulanmasını öngören totaliter ve kollektivist bir yönetim sistemi. Özgürlükçü Demokrasinin tamamen reddedilmesi ve ülke yönetiminin bir grubun elinde bulunması söz konusudur. Aşırı bir milliyetçiliğe dayanır, ferdiyetçiliğe yer yoktur. Devletin arzusu her şeyin üstünde gelir. Devleti yöneten grubun başında bir lider vardır. Liderin kararı en yüksektir ve genellikle yetkileri bir terör ve propaganda sistemi ile desteklenmektedir. Bütün ekonomik faaliyetler milli amaçlara dayanır ki bunları da elit durumdaki grup belirler. Üretim araçları üzerinde özel mülkiyet vardır, ancak ekonomik özgürlüklere aşırı kısıtlamalar getirilmiştir. Üretim, yatırım, fiyatlar ve ücretler gibi temel ekonomik değişkenler hep devlet kontrolüne tabidir. Ekonomik gelişmeye yönelik bir plan yoktur. Aksine, tüm ekonomik sistem devletin siyasi ve askeri amaçlarına hizmet eder. Bazı yönlerden Faşizm, Komünizme benzer. İkisi de terör ve bireye baskı prensibine dayanan totaliter sistemlerdir. Fakat Komünizmde üretim araçları üzerinde özel mülkiyet yok, Faşizmde vardır. Faşizmde insan eşitliği reddedilir ve sınıfsal veya ırksal farklılıklar üzerinde durulur. Komünizmde ise mutlak eşitlik ve tüm elitlerin kaldırılması esasları yer alır. Ayrıca, Faşist sistemde devlet gerekli ve sürekli bir kontrol aracıdır. Komünistler ise totaliter devleti geçici bir aşama olarak kabul ederler, sonunda devlet ortadan kaldırılacaktır. Faşizm, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra İtalya’da Benito Mussolini liderliğinde ortaya çıktı ve daha sonra Almanya’da Nasyonal Sosyalizm (Nazizm) hareketi şeklinde kendini gösterdi.

--Reklam--